Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Ελληνικές παροιμίες»

διάφορες νέες
(διάφορες νέες)
==Α==
 
* Αγάλι- αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.
* Αγάλια αγάλια κόνευε, αν θέλεις να προφτάσεις.
* Αγαπάει ο Θεός τον κλέφτη, αγαπάει και το νοικοκύρη.
* Άγιος που δε θαυματουργεί, μηδέ δοξολογιέται.
* Αδέρφια αγαπημένα, κάστρα που δεν παίρνονται.
* Αδερφός, κι ας ειν' κι οχτρός. (Κεφαλονίτικη παροιμία)
* Άι Βαρβάρα βαρβαρώνει, Άη Σάββας σαβανώνει κι Άη Θανάσης παραχώνει.
* Άης Αντρέας έφτασε, το κρύο αντρειεύει.
* Αϊ-Άη Γιώργη μου ακριβός είσαι.
* Ακαμάτης νέος, γέρος διακονιάρης.
* Ακόμα δεν τον είδαμε, Γιάννη τον βαφτίσαμε.
* Άλλαξε ο Μανωλιός, έβαλε τη σκούφια του αλλιώς.
* Άλλη η δουλειά του ναύτη, κι άλλη του καντηλανάφτη.
* Άλλοι παπάδες ήρθανε, άλλα Βαγγέλια φέρανε.
* Άλλοι σπέρνουν και θερίζουν κι άλλοι τρών' και μαγαρίζουν.
** Άλλος σπέρνει και τρυγάει, κι άλλος πίνει και μεθάει.
* Άλλος χάσκει κι άλλος μεταλαβαίνει.
* Αλλοι τα γένια πεθυμούν, κι άλλοι που τα 'χουνε τα φτυούν.
* Αλλού βαρούν τα τύμπανα κι αλλού χορεύει η νύφη.
* Ανάθρεψε τον Ποντικό να φάει το μαλλί σου.
* Αν βρέξει ο Μάρτης δυό νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σ’ εκείνον τον ζευγά πού’χει πολλά σπαρμένα.
* Αν δεν αστράψει, δε βροντά, κι αν δε βροντά δε βρέχει.
* Αν δεν λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είναι καλοκαίρι.
* Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει.
* Αν είσαι και παπάς, με την αράδα σου θα πας.
* Ανεμομαζώματα διαβολοσκορπίσματα.
* Αν ήταν η δουλειά καλή θα δούλευε κι ο Δεσπότης.
* Αν σ΄ αρέσει μπάρμπα-Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο. (ιστορικό)
* Ανεμομαζώματα διαβολοσκορπίσματα.
* Άνθρωπος αγράμματος ξύλο απελέκητο.
* Αντί να τρίζει η άμαξα, τρίζει ο αμαξηλάτης.
* Ανύπαντρος προξενητής, για λόγου του γυρεύει.
* Άξιος είναι στο φαΐ και γρήγορος στον ύπνο.
* Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια.
* Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλλα.
* Από το διάολο έρχεται τ' αρνί, στο διάολο γυρίζει το τομάρι.
* Από ρόδο βγαίνει αγκάθι κι από αγκάθι βγαίνει ρόδο.
* Απου 'χασε το χοίρο του όλο μουγκριές ακούει.
* Απ' όπου κι αν τον πιάσεις λερώνεσαι.
* Απ’ το ολότελα, καλή κι η Παναγιώταινα.
* Απ' το χέρι ως το στόμα είναι πολύς καιρός ακόμα.
* Αργία μήτηρ πάσης κακίας.
* Αρχηγού παρόντος πάσα αρχή παυσάτω.
* Αρρώστου χείλη φαίνονται και νηστικού μαγούλες.
* Άσπρα μαλλιά στην κεφαλή... κακά μαντάτα στην ψωλή. (σκωπτικό-χιουμοριστικό)
* Ας με λένε Βοϊβοντίνα κι ας ψοφώ από την πείνα.
 
* Βαράτε με κι ας κλαίω!
* Βάρα με μία με τ' σκούφια σ'.
* (Εδώ) βλέπεις το λύκο, κι εσύ ψάχνεις τ’αχνάρια.
* Βλέπεις φαΐ, κάτσε φάε. Βλέπεις ξύλο, σήκω φύγε.
* Βοήθα με να σε βοηθώ ν’ανεβούμε το βουνό.
* Βρες δουλειά, να βρεις βασίλειο.
* Βρες μου ένα ψεύτη να σου βρω κι εγώ ένα κλέφτη.
* Βρέχει καρεκλοπόδαρα.
* Για τον εχθρό που φεύγει, φτιάξε χρυσό γεφύρι.
* Για τον παρά κολάζεσαι, με τον παρά κι αγιάζεις.
* Για ψύλλου πήδημα.
* Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει.
* Γιος ο γαμπρός δε γίνεται κι η νύφη θυγατέρα.
* Δες μάνα και πάρε κόρη.
* Δέσε το αρνί, όπου θέλει ο νοικοκύρης και μη σε νοιάζει αν το φάει ο λύκος.
* Δούλεψε να φας και κλέψε να 'χεις.
* Δούλεψε στα νιάτα σου για να 'χεις στα γηρατειά σου.
* Δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται.
* Εν οίδα οτι ουδέν οίδα.
* Εν τη παλάνη και ούτω βοήσωμεν.
* Επανάληψη, μητήρ μαθήσεως.
* Έπιασε τον πάπα απ'τ'αρχίδια.
* Έρμα μαντριά γιομάτα λύκους.
* Η αλεπού σαν γεράσει γίνεται καλόγρια.
* Η αλεπού εκατό και το αλεπουδάκι εκατόν δέκα.
* Η αλήθεια είναι κουτσή, αλλά φτάνει στην κορφή.
* Η ανάγκη κάνει το παλικάρι.
* Η βιάση ψήνει το ψωμί, μα δεν το καλοψήνει.
* Η γκαμήλα αν θέλει γομαράγκαθα, ας μακρύνει το λαιμό της.
* Η δουλειά δεν είναι ντροπή.
* Η θάλασσα 'ναι γαλανή μα ο αέρας τη μαυρίζει.
* Ήθελες τα κι έπαθές τα.
* Η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά.
* Η καλή μέρα, από το πρωί φαίνεται.
* Η νύφη όντας θα γεννηθεί της πεθεράς θα μοιάσει.
* Ή παπάς-παπάς, ή ζευγάς-ζευγάς.
* Η πίστωση απόθανε (η κακοπληρωμή τη σκότωσε).
* Η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη.
* Η ακαμάτρες κι οι χαζές έχουν τις τύχες τις καλές.
* Η χάρη θέλει αντίχαρη και πάντα χάρη μένει.
* Η σκύλα από τη χαρά της τά 'κανε στραβά τα κουτάβια.
* Επανάληψη, μητήρ μαθήσεως.
* Η πείνα κάστρα πολεμάει και κάστρα παραδίνει.
 
* Και με τα χίλια στ' φυλακή και με τα πεντακόσια.
* Και το βόλι είναι μικρό, αλλά σκοτώνει και θεριό.
* ΚαινούριοΚαινούργιο κοσκινάκι μου, και πού να σε κρεμάσω;
* Καινούργια αγάπη έπιασα, παλιά μου στάσου πίσω.
* Και ο άγιος φοβέρα θέλει.
* Καιρός πανιά, καιρός κουπιά.
* Μην φυτρώνεις εκεί που δεν σε σπέρνουν.
* Μήτ' ο σκύλος τρώει τ' άχυρο μήτε το γάιδαρο αφήνει.
* Μια στο καρφί και μια στο πέταλο.
* Μια του κλέφτη , δυο του κλέφτη , τρεις και η κακή του μέρα.
* Μια ζωή χρωστάμε ούλοι μας. (Κεφαλονίτικη παροιμία)
* Μια στο καρφί και μια στο πέταλο.
* Μια του κλέφτη , δυο του κλέφτη , τρεις και η κακή του μέρα.
* Μια χαρά και δυο τρομάρες.
* Μικρόν κώλον δεν έδειρες, μέγαν μη φοβερίζεις.
* Μικρό-μικρό τ’αλώνι μου, να’ναι μοναχικό μου.
* Μπάτε σκύλοι αλέστε κι αλεστικά μη δώστε.
* Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα.
* Μοναχός σου χορευεχόρευε κι`οσο' όσο θελεις πήδα.
* Μονάχος, μήτε στον παράδεισο.
* Μού’κανεςΜού ’κανες τη μέρα δάκρυ και τη νύχτα συμφορά.
* Μπούρου, μπούρου, μπούρου το στόμα της σαν κρυωμένος κώλος δεν σταματά. (Αδοκιμη)
 
==Ν==
** Όλοι όλοι αντάμα κι ο ψωριάρης χώρια.
** Όλοι όλοι αντάμα κι ου ψώριαβος αχώρια.
* Ο καλόγερος κοιμάται κι ο Θεός του μαγειρεύει.
* Ο κουζουλός ο γάιδαρος, πάντα πουλάρι δείχνει.
* Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, μήτε τη γνώμην άλλαξε μήτε την κεφαλήν του.
** Ο λύκος στην αντάρα χαίρεται.
** Στην αντάρα τρέχει ο λύκος.
* Όμοιος ομοίω αεί πελάζει.
* Όμοιος στον όμοιο κι' η κοπριά στα λάχανα.
* Ομορφιά χωρίς χάρη, είναι αγκίστρι χωρίς δόλωμα.
* Ο καθένας για λόγου του κι ο θεός για όλους. (Κεφαλονίτικη παροιμία)
* Ο νηστικός καρβέλια ονειρεύεται.
* Ο ξυπόλυτος είδε τον κουτσό και παρηγορήθηκε.
* Ο πλούσιος έχει την τιμή, ο πλούσιος και τη δόξα.
* Ο πνιγμένος απ' τα μαλλιά του πιάνεται.
* Ο σπόρος κι ο παράς, αν δεν σκορπιστούν δεν αυγαταίνουν.
* Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει.
* Ο Χάρος φίλους και εχθρούς σ' ένα τραπέζι σμίγει.
* Ο χειρότερος κουφός είν' αυτός που δε θέλει ν' ακούσει.
* Ο ψεύτης και ο κλέφτης το πρώτο χρόνο χαίρονται.
* Οι δρόμοι είναι ανοιχτοί και τα σκυλιά δεμένα.
* Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους.
* Οι κάμποι θρέφουν άλογα και τα βουνά λεβέντες.
* Οι μούτσοι που γαμούσαμε γίναν καπεταναίοι. (σκωπτικό-χιουμοριστικό)
* Οι όψιμες θέλουν βροχές κι οι πρώιμες δροσούλες.
* Οι πολλοί καπεταναίοι ρίχνουν έξω το καράβι.
* Οι πολλοί μάγειροι τη χαλάν τη σούπα.
* Όντες θέλει να χαλάσει ο θεός το μέρμυγκα, του βάνει φτερά και πετάει. (Κεφαλονίτικη παροιμία)
* Ο πνιγμένος απ' τα μαλλιά του πιάνεται.
* Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει.
* Ο Χάρος φίλους και εχθρούς σ' ένα τραπέζι σμίγει.
* Όλα εδώ πληρώνονται.
* Όμοιος ομοίω αεί πελάζει.
* Όμοιος τον όμοιο αγαπά κι όμοιος τον όμοιο θέλει.
* Όμοιος στον όμοιο κι' η κοπριά στα λάχανα.
* Ομορφιά χωρίς χάρη, είναι αγκίστρι χωρίς δόλωμα.
* Όντες θέλει να χαλάσει ο θεός το μέρμυγκα, του βάνει φτερά και πετάει. (Κεφαλονίτικη παροιμία)
* Όποιος αγάλια περπατεί, πολύ μακριά πηγαίνει.
* Όποιος βιάζεται σκοντάφτει.
* Όποιος γίνεται πρόβατο τον τρώει ο λύκος.
* Όποιος δε θέλει κούρταλα, στο χαλκιδειό δεν πάει.
* Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια.
* Όποιος δεν κάνει τρέλες στα νιάτα του, τις κάνει στα γεράματά του.
* Όποιος δεν τιμάει τη γυναίκα του, την κάνει άτιμη.
* Όποιος διαβάζει με τ' αρχίδια, γαμάει με τα μάτια. (για την πρεσβυωπία)
** Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες.
* Όποιος νύχτα περπατεί, λάσπες και σκατά πατεί.
* Όποιος ξένο σκύλο θρέφει, μόνο το λουρί του μένει.
* Όποιος πίνει βερεσέ, δυο φορές μεθάει.
* Όποιος πηδάει πολλά παλούκια, ένα μπαίνει στον κώλο του.
* Οπου γάμος και χαρά η Βασίλω πρώτη.
* Όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος.
* Όπου δεν τα βγάζει πέρα ο διάολος μοναχός του, στέλνει τη γυναίκα.
* Όπου έχει δυο αγαπητικές χαρά έχει μεγάλη, γιατί όταν μαλώνει με τη μια κινάει και πάει στην άλλη.
* Όπου λαλούν πολλά κοκόρια, αργεί να ξημερώσει.
* Όσα φέρνει η ώρα δε τα φέρνει ο χρόνος.
** Όσα δεν φέρνει ο χρόνος τα φέρνει η στιγμή.
* Όσες πράσινες φοράδες, τόσες καλοπεθεράδες.
* Όσο πίν' η πεθερά μας τόσο μας καλοχαιρετάει.
* Θα κρατήσουν όσο της Λαμπρής τ' αυγά.
* Παίναε τη θάλασσα, αλλά να περπατείς στην ξέρα.
* Παλιό γιατρό και γέρο καπετάνιο να γυρεύεις.
* Παλιό μουλάρι καινούργια περπατησιά δε βγάνει.
* Παλιός οχτρός φίλος δε γίνεται. (Κεφαλονίτικη παροιμία)
* Παπάς, γιατρός και χωροφύλακας καλύτερα 'ναι να μην μπαίνουνε στο σπίτι.
* Πρώτα όβασον κι`επεκεί κακάντσον. (ποντιακή)
* Πυρ, γυνή και θάλασσα.
* Πώς πάν' αράπη τα παιδιά σου, όσο πάνε και μαυρίζουνε.
** Τι κάνουν κόρακα τα παιδιά σου; Όσο πάνε και μαυρίζουνε.
* Πούλαγε ακριβά και ζύγιαζε σωστά.
* Που δεν ακούει τσου φίλους του, ευκαριστάει τσ' οχτρούς του. (Κεφαλονίτικη παροιμία)
* Που έχει αδερφό καλόγερο, έχει ζευγάρια βόδια.
* Πούτσες μπλε κι αρχίδια καπαμά. (υβριστική)
* Πρώτη βοήθεια του θεού, δεύτερη του γειτόνου.
* Πώς πάν' αράπη τα παιδιά σου, όσο πάνε και μαυρίζουνε.
** Τι κάνουν κόρακα τα παιδιά σου; Όσο πάνε και μαυρίζουνε.
 
==Ρ==
* Ρόδα είναι και γυρίζει.
* Ρωμιών καυγάς, Τούρκων χαλβάς.
* Ρώτα με, να σε ρωτώ, να περνούμε τον καιρό.
* Ρωτώντας πας στην Πόλη.
 
* Σε ξένο γάιδαρο καβάλα γρήγορα και κατέβα γρήγορα.
* Σε ξένο κώλο εκατό ξυλιές.
* Σε πήρα για τριαντάφυλλο, κι εσύ βγήκες τσουκνίδα.
* Σηκωθήκαν τα ποδάρια να βαρέσουν το κεφάλι.
* Σηκωθήκανε τ'αγγούρια να γαμήσουν το μανάβη.
* Σήμερα κινήσαμε κι αύριο πόσες έχουμε.
* Σκατά μετά ριγάνεος.
* ΣκατοΣκατό κι`'εν, η γιαγια μ' έχεσεν. (ποντιακή)
* Σκύλο που γαβγίζει μη φοβάσαι.
* Σκύλος που γαβγίζει δεν δαγκώνει.
* Σπίτι που δεν το βλέπει ο ήλιος, το βλέπει ο γιατρός.
* Σπίτι χωρίς Γιάννη, προκοπή δεν κάνει.
* Στάλα τη στάλα το νερό, τρυπάει και το βουνό.
* Στείλε στους γύφτους να βρεις προζύμι.
* Στερνή μου γνώση να σ΄ είχα πρώτα.
* Στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί.
* Στο τέλος ξυρίζουν το γαμπρό.
* Στο σκισμένο το σακί, θέλεις βάλε, θέλεις μη.
* Στον άγγελό του νερό δεν δίνει! (=αχάριστος)
* Στον ακάλεστο το γάμο ή διωγμένος ή δαρμένος.
* Τα αγγειά γινήκαν θυμιατά και τα σκατά λιβάνι. Οι βλάχοι γίναν δήμαρχοι κι οι γύφτοι καπετάνιοι
* Τ' αργαστήρι θέλει κουτσό νοικοκύρη.
* Τα γέλια θα σου βγουν ξινά.
* Τα δικά σου αμπέλια φράζε και τα ξένα μη γυρεύεις.
* Τα είπε χαρτί και καλαμάρι.
* Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω!
* Τι κι αν σε δέρνουν δεκατρείς, αν δε σε δέρνει ο νους σου.
* Τι μικρός διάολος, τι μεγάλος διάολος. Κι οι δυο διαόλοι είναι.
* Τι μπρόκολα τι λάχανα.
* Τί 'ναι ο κάβουρας τι το ζουμί του.
* Τι να πεθάνεις χωροφύλακας, τι να πεθάνεις 'νωματάρχης
* Τι ΣαβάτοΣαββάτο βράδυ, τι Κυριακή πρωί.
* Τι χοντρό κεφάλι που 'χεις. Με στενεύει η σκούφια σου.
* Το αγκάθι από μικρό αγκυλώνει.
* Το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη.
* Το βουβάλι κι αν ξεπέσει πάλι αξίζει ένα βόιδι.
* Το βούρκο σαν πετροβολάς, πηδάει και σε λερώνει.
* Το γαρούφαλο είναι μαύρο μα πουλιέται με το δράμι.
* Το γινάτι βγάζει μάτι.
* Το γοργό και χάριν έχει.
* Το γύφτο κάναν βασιλιά κι'αυτός γύρευε ρείκια.
* Το γυαλί κι η τύχη εύκολα τσακίζονται.
* Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού.
* Το ένα γαιδούρι θέλει ενάμισι
* Ψαρεύει σε θολά νερά.
* (Ψάχνουμε) ψύλλους στ'άχυρα.
* Ψηλά τη χτίζεις τη φωλιά και θα σου γείρει ο κλώνος και θα σου φύγει το πουλί και θα σου μείνει ο πόνος.
* Ψωμί δεν είχαμε,τυρί μας ήρθε
 
253

επεξεργασίες